Een EU kader voor R&D uitgaven

ATAD en R&D-uitgaven

Het voorstel introduceert binnen de Anti-Tax Avoidance Directive (EU) 2016/1164 (‘ATAD’) een nieuw gemeenschappelijk kader voor de fiscale behandeling van uitgaven voor onderzoek en ontwikkeling (‘R&D’), in de vorm van een R&D-aftrekregeling. De belangrijkste punten zijn:

• een R&D-aftrek als minimumnorm binnen de EU; 
• kapitaaluitgaven voor materiële vaste activa die worden gebruikt voor R&D zijn volledig aftrekbaar;
• de uitgaven kunnen in aftrek worden gebracht in het jaar waarin zij zijn gedaan of in de vier daaropvolgende jaren; en 
• lidstaten blijven vrij om, met inachtneming van de staatssteunregels, een gunstiger regime toe te passen.

Kwalificerende uitgaven

De R&D-aftrek geldt voor kwalificerende uitgaven. Daaronder worden verstaan: kapitaaluitgaven voor installaties, machines en andere materiële activa, na aftrek van btw. De uitgaven moeten door of namens de belastingplichtige worden gedaan en in diens directe bedrijfsbelang worden gebruikt, hetzij voor het verrichten van R&D, hetzij voor het beschikbaar stellen van faciliteiten voor R&D.

R&D wordt gedefinieerd als basisonderzoek, toegepast onderzoek en experimentele ontwikkeling. De regeling geldt daarom uitsluitend voor materiële activa en strekt zich niet uit tot lopende onderzoekskosten, zoals personeelskosten en verbruiksgoederen, noch tot intellectuele eigendom.

Het bedrag van de aftrekregeling is gelijk aan het bedrag van de kwalificerende uitgaven en is aftrekbaar van de belastbare grondslag. De aftrek kan worden geclaimd in het belastingtijdvak waarin de uitgaven zijn gedaan, of in een van de vier daaropvolgende belastingtijdvakken. Na afloop daarvan kan geen aanspraak meer worden gemaakt op de regeling. Indien ten aanzien van de uitgave een vervreemdingswaarde ontstaat, is de aftrek beperkt tot het bedrag waarmee de uitgave die vervreemdingswaarde overstijgt.

Onroerend goed

Bepaalde uitgaven zijn uitgesloten. Met name uitgaven voor de verwerving van grond of rechten op grond en voor residentieel vastgoed kwalificeren niet. Uitgaven voor een reeds bestaand gebouw of bouwwerk, voor rechten daarop en voor installaties of machines die daarvan deel uitmaken, kunnen echter wel kwalificeren.

Indien een gebouw een residentieel gedeelte bevat, kunnen de uitgaven voor het gehele gebouw kwalificeren, mits de niet-residentiële delen voor R&D worden gebruikt en niet meer dan 20% van de uitgaven aan het residentiële gedeelte kan worden toegerekend. Indien meer dan 20% aan het residentiële gedeelte is toe te rekenen, komt uitsluitend het deel dat voor R&D wordt gebruikt in aanmerking.

Minimale gebruiksperiode

Om te waarborgen dat de regeling uitsluitend ziet op reële investeringen, moeten de kwalificerende uitgaven gedurende een aaneengesloten periode van ten minste drie jaar volledig en uitsluitend voor R&D worden gebruikt. Indien niet langer aan deze voorwaarden wordt voldaan, anders dan wegens overmacht of omstandigheden buiten de redelijke invloedssfeer van de belastingplichtige, wordt de aftrekregeling teruggenomen en opnieuw tot de belastbare grondslag gerekend. Bij een latere vervreemding, sloop of beëindiging van het eigendom van het activum wordt de vervreemdingswaarde in aanmerking genomen en kan een afrekeningspost ontstaan. Deze is beperkt tot het laagste van (i) het bedrag waarmee de vervreemdingswaarde de nog niet geclaimde aftrek overstijgt, en (ii) het bedrag van de daadwerkelijk geclaimde aftrek.

De regeling fungeert als minimumharmonisatie binnen de EU. Lidstaten mogen, met inachtneming van de staatssteunregels, voorzien in een gunstiger fiscale behandeling van kwalificerende R&D uitgaven.

De berekening van EBITDA voor de toepassing van de interestaftrekbeperking wordt dienovereenkomstig aangepast, zodat bedragen die onder deze regeling in aftrek zijn gebracht weer worden bijgeteld, op vergelijkbare wijze als afschrijvingen en amortisatie. Daarmee wordt voorkomen dat de renteaftrekcapaciteit van de belastingplichtige afneemt. Zie voor meer hierover ook: Interest limitation rule: a uniform standard