EU-belastingvereenvoudiging: DAC herziening en Tax Omnibus

De DAC herziening: vereenvoudiging van fiscale transparantie

Sinds de invoering in 2011 is de DAC uitgegroeid tot de hoeksteen van fiscale transparantie en informatieuitwisseling binnen de EU. Door talrijke wijzigingen (DAC1 tot en met DAC9) is het kader aanzienlijk uitgebreid, waarbij nieuwe rapportageverplichtingen en mechanismen voor gegevensuitwisseling zijn ingevoerd om belastingontwijking tegen te gaan en de samenwerking tussen belastingautoriteiten te versterken.

Hoewel deze maatregelen de transparantie hebben versterkt, hebben zij ook geleid tot een complex en gefragmenteerd systeem. De Europese Commissie bereidt daarom een uitgebreide herziening van de DAC voor, die tot doel heeft het bestaande DAC kader te consolideren.

Belangrijkste doelstellingen van de DAC herziening

• De Europese Commissie wil de focus verleggen van het verzamelen van grote hoeveelheden gegevens naar de kwaliteit en bruikbaarheid van die informatie, en een efficiëntere uitwisseling tussen belastingautoriteiten waarborgen. De voorgestelde hervormingen omvatten naar verwachting: 
• Consolidatie van het huidige DAC-kader tot één juridisch instrument;
• Vereenvoudiging van rapportageverplichtingen en vermindering van onnodige administratieve lasten;
• Het wegnemen van overlappende rapportageverplichtingen, met name wanneer vergelijkbare informatie reeds onder andere regimes wordt gerapporteerd;
• Verdere harmonisatie van rapportageformats, deadlines en implementatie tussen de lidstaten;
• Beter gebruik van fiscale gegevens door middel van geavanceerde digitale tools en analysemogelijkheden;
• De ontwikkeling van meer geïntegreerde systemen voor belastingplichtigenidentificatie en uitwisseling van informatie.

DAC6 onder de loep

Naar verwachting zal veel aandacht worden besteed aan DAC6, de richtlijn die voorziet in een meldplicht voor bepaalde (fiscale) grensoverschrijdende constructies.

Belanghebbenden en belastingdiensten hebben herhaaldelijk gewezen op de uitdagingen die voortvloeien uit uiteenlopende interpretaties van de DAC6-kenmerken, uitgebreide rapportage uit voorzorg en korte rapportagetermijnen. De Europese Commissie overweegt daarom:

• De afzonderlijke DAC6-kenmerken te herzien en te vereenvoudigen;
• het schrappen van hallmarks die aanzienlijke rapportagelasten veroorzaken maar weinig relevante informatie opleveren;
• Het verlengen van de huidige rapportagetermijn van 30 dagen;  
• Het bevorderen van een consistente toepassing over de lidstaten heen, door duidelijke richtlijnen en gemeenschappelijke implementatiestandaarden.

Tax Omnibus: vereenvoudiging van EU-belastingrichtlijnen

Naast de DAC herziening werkt de EU aan een zogenoemd Tax Omnibus pakket dat tot doel heeft om verschillende belangrijke Europese belastingrichtlijnen te herzien en te vereenvoudigen.

Dit initiatief maakt deel uit van een bredere agenda om de regeldruk te verminderen en de concurrentiekracht van ondernemingen binnen de EU te versterken.

Het vereenvoudigingspakket zal naar verwachting betrekking hebben op: de Parent-Subsidiary Directive, de Interest and Royalties Directive, de Tax Merger Directive, de Anti-Tax Avoidance Directive (ATAD) en de Tax Dispute Resolution Mechanisms Directive.

De Tax Omnibus is bedoeld om de werking van de bestaande wetgeving te verbeteren. De Commissie heeft aangegeven dat de nadruk zal liggen op het opsporen van verouderde bepalingen, het wegwerken van overlappingen en inconsistenties, en het verminderen van onnodige nalevingslasten.

Aandachtspunten

Op basis van besprekingen tussen de Europese Commissie en belanghebbenden wordt verwacht dat de Tax Omnibus onder meer aandacht zal besteden aan:

• Administratieve procedures die de toegang tot fiscale voordelen vertragen;
• Verschillen in de interpretatie van EU-belastingregels tussen lidstaten;
• Dubbele documentatievereisten;
• Rechtsonzekerheid rond antimisbruikbepalingen en toetsingen van beneficial ownership;
• Situaties waarin bestaande wetgeving overlapt met nieuwere fiscale initiatieven.

Het doel is een coherente kader te creëren dat bedrijven in staat stelt efficiënter te profiteren van EU-belastingvoordelen, met behoud van passende waarborgen tegen misbruik.

De bijdrage van Forvis Mazars aan de consultatie van de Europese Commissie

In het kader van de consultatieprocedure van de Europese Commissie heeft Forvis Mazars in maart 2026 een reactie ingediend op de call for evidence met betrekking tot de Tax Omnibus.

In navolging van het onderzoek dat via het internationale netwerk van Forvis Mazars in verschillende EU-lidstaten is uitgevoerd, richtte onze bijdrage zich op de praktische uitdagingen waarmee bedrijven worden geconfronteerd bij de toepassing van bestaande EU-belastingrichtlijnen.

Uit onze analyse bleek dat veel van de moeilijkheden waarmee bedrijven te maken hebben, niet voortvloeien uit de richtlijnen zelf, maar veeleer uit verschillen in de uitvoering en toepassing ervan in de verschillende lidstaten.

Geïdentificeerde praktische uitdagingen

In de bijdrage van Forvis Mazars werden verschillende terugkerende problemen benadrukt, waaronder:

• Herhaalde verzoeken om documentatie door verschillende belastingautoriteiten;
• Uiteenlopende interpretaties van bepalingen inzake beneficial ownership en anti-misbruikbepalingen;
•  Langdurige procedures voor vrijstelling en teruggaaf van bronbelasting;
• Gebrek aan duidelijkheid over bewijsvereisten;
• Hogere administratieve lasten en compliance kosten voor grensoverschrijdende ondernemingen.

Deze knelpunten leiden vaak tot vertragingen, onzekerheid en onnodige complexiteit voor ondernemingen die gebruik willen maken van de fiscale voordelen van de EU richtlijnen.

Aanbevelingen van Forvis Mazars

Ter verbetering van de effectiviteit van de richtlijnen heeft Forvis Mazars aanbevolen dat de Europese Commissie zich richt op praktische procedurele vereenvoudiging, waaronder:

• Het invoeren van ‘relief at source’ als standaardmechanisme wanneer aan de voorwaarden wordt voldaan;
• Meer geharmoniseerde documentatievereisten op EU-niveau;
• Duidelijkere richtsnoeren inzake beneficial ownership, substance en anti-misbruikregels; en
• Versterkte samenwerking tussen belastingautoriteiten door wederzijdse erkenning van bewijsstukken en afdwingbare administratieve termijnen.

Deze maatregelen zouden helpen om dubbel werk te verminderen, de voorspelbaarheid te verbeteren en de rechtszekerheid te versterken, terwijl evenredige beschermingsmaatregelen tegen misbruik behouden blijven. De volledige reactie van Forvis Mazars op de call for evidence van de Europese Commissie is beschikbaar via Feedback from: Forvis Mazars

Meer informatie over onze public policy vindt u hier: Our contributions to public consultations – Forvis Mazars

Vooruitblik

De publicatie van de voorstellen voor de herziening van de DAC en de Tax Omnibus op 24 juni 2026  vormt een belangrijke mijlpaal binnen de vereenvoudigingsagenda van de Europese Commissie.

Hoewel het wetgevingsproces hierna nog niet is afgerond, geven beide initiatieven blijk van een duidelijke intentie om in de hele Europese Unie een meer gestroomlijnd, samenhangend en bedrijfsvriendelijker belastingklimaat te creëren.

Forvis Mazars blijft de ontwikkelingen op de voet volgen en zal tijdig updates verstrekken over de gevolgen voor bedrijven in heel Europa.