Cybersecurityincidenten in oktober 2026: wat kunnen organisaties hiervan leren?

De afgelopen weken volgden de incidenten elkaar snel op. Cyberaanvallen leidden tot lege winkelschappen, verstoringen in voedselbezorging en grote financiële schade door gehackte systemen. Ook een Britse bank kampte met uitval doordat een cloudprovider problemen ondervond.

Op 21 oktober kwam daar een nieuw beveiligingsalarm bij. Er werden twee kritieke kwetsbaarheden ontdekt in PHP, een veelgebruikte programmeertaal voor websites. De kwetsbaarheden werden ontdekt en gemeld door de ontwikkelaar van PHP zelf. Dat is positief, maar roept ook een belangrijke vraag op: hoe lang waren deze kwetsbaarheden al aanwezig zonder dat iemand het wist?

Snelle actie om risico’s te beperken

Het Nationaal Cyber Security Centrum (NCSC) waarschuwde organisaties direct en gaf aan dat later op de dag een beveiligingsupdate beschikbaar zou kunnen komen. Tot die tijd bleven systemen die gebruikmaken van PHP kwetsbaar.

Veel organisaties besloten daarom uit voorzorg hun websites of online diensten tijdelijk offline te halen. DigiD, MijnOverheid, verschillende gemeenten, ziekenhuizen en IT-dienstverleners waren daardoor tijdelijk minder goed bereikbaar. Deze maatregelen lijken vooral bedoeld te zijn geweest om misbruik te voorkomen.

Ook bij de recente aanval op een Nederlandse supermarktketen werd snel gehandeld. Door systemen preventief af te koppelen en direct forensisch onderzoek te starten, probeerde de organisatie verdere schade te voorkomen. Dat zijn ingrijpende besluiten, maar soms noodzakelijk om de impact van een incident te beperken.

Vier lessen voor organisaties

Deze gebeurtenissen onderstrepen het belang van een sterke cyberweerbaarheid.

1. Zorg voor continu inzicht in afwijkend gedrag

Monitoring van netwerken, systemen, datastromen en gebruikersactiviteiten helpt om incidenten vroegtijdig te signaleren. Hoe sneller een organisatie een aanval ontdekt, hoe sneller zij passende maatregelen kan nemen.

2. Bereid incidenten voor voordat ze plaatsvinden

Een actueel calamiteitenplan en communicatieplan maken het mogelijk om snel en gecontroleerd te reageren. Dat helpt niet alleen om schade te beperken, maar ook om vertrouwen van klanten, medewerkers en andere stakeholders te behouden.

3. Volg nieuwe kwetsbaarheden en dreigingen actief

Organisaties moeten continu zicht hebben op nieuwe kwetsbaarheden, dreigingen en aanvalstechnieken. Zo kunnen beveiligingsupdates snel worden doorgevoerd. Is een update nog niet beschikbaar, dan kunnen tijdelijke maatregelen nodig zijn om risico’s te beperken.

4. Ken uw eigen dreigingsbeeld

Niet elke kwetsbaarheid vormt voor iedere organisatie hetzelfde risico. Daarom is het belangrijk om inzicht te hebben in het eigen IT-landschap, de belangrijkste bedrijfsmiddelen en de meest waarschijnlijke aanvalsscenario’s. Dat helpt bij het stellen van de juiste prioriteiten en het nemen van onderbouwde besluiten.

Daarnaast helpen realistische tests, zoals threat-led penetration testing en red teaming, om te beoordelen of beveiligingsmaatregelen ook in de praktijk werken. Zo krijgt u beter inzicht in kwetsbaarheden voordat kwaadwillenden daarvan gebruikmaken.

Cyberweerbaarheid vraagt om actie

Cyberincidenten zijn niet langer uitzonderingen. De vraag is niet óf een organisatie ermee te maken krijgt, maar wanneer. Organisaties die beschikken over goede monitoring, duidelijke crisisplannen, actuele dreigingsinformatie en inzicht in hun eigen risico's zijn beter in staat om snel en effectief te reageren.

De invoering van de Cyberbeveiligingswet op 15 augustus 2026 vergroot bovendien de verantwoordelijkheden van organisaties en bestuurders op het gebied van cyberweerbaarheid. Niet alleen IT-afdelingen, maar ook bestuurders zijn verantwoordelijk voor het beheersen van cyberrisico’s. Daarbij geldt dat deze verantwoordelijkheid niet verdwijnt wanneer IT-voorzieningen of IT-diensten worden uitbesteed aan derden. Organisaties blijven verantwoordelijk voor de beheersing van hun cyberrisico’s binnen de gehele keten.

Wilt u weten wat deze ontwikkelingen betekenen voor uw organisatie en welke stappen u nu al kunt zetten? Meld u dan aan voor onze Themasessie | Boardlevel update: gevolgen invoering NIS2 / Cyberbeveiligingswet voor organisaties en hun bestuurders. Tijdens deze sessie bespreken onze specialisten de belangrijkste verplichtingen, risico’s en aandachtspunten voor bestuurders en organisaties. Meer informatie en aanmelden klikt u hier.