Update aankomende wijzigingen ANBI-regeling

Op 1 juni 2026 is een kabinetsreactie naar de Tweede Kamer gestuurd waarin wordt ingegaan op eerder aangekondigde maatregelen en onderzoeken naar aanpassingsmogelijkheden voor Algemeen nut beogende instellingen (ANBI’s). De kern in deze brief is misbruik van de ANBI-status tegengaan, zonder goedwillende maatschappelijke organisaties met een ANBI-status te belasten. Wij willen u graag wijzen op een aantal belangrijke punten uit de kabinetsreactie.

Evaluatie giftenaftrek in 2028

In 2028 vindt een evaluatie van de giftenaftrek plaats. Op dat moment zijn de gegevens uit de aangiften 2024 bekend en kan de impact van de regelgeving worden geanalyseerd. De evaluatie zal zich met name richten op de beperking van de periodieke giftenaftrek per 2023 tot een bedrag van € 250.000 per jaar en sinds 2025 €1.500.000 per jaar.

Voor de zomer komt een reactie op de voorgestelde alternatieven voor de regeling ‘geven uit de vennootschap’. Deze regeling is per 2025 komen te vervallen, waarna door de commissie Beter Geven een aantal alternatieven zijn aangereikt.

Toezicht in zicht

De portal-ANBI toezicht zal vanaf 2030 live zijn en het toezicht op de 45.000 ANBI’s verbeteren. Deze portal is bedoeld voor registratie, het systematisch verzamelen van gegevens en de digitalisering van de communicatie met ANBI’s. De vraag is in welke mate geautomatiseerde controles kunnen worden uitgevoerd, bijvoorbeeld bij het oppotten van vermogen zonder voldoende onderbouwing of de verhouding tussen beheerskosten en uitgaven aan het algemeen nut?

Al eerder is toegezegd dat vanaf 2029 een portal-ANBI publicatieplicht wordt geïntroduceerd ter vervanging van de publicatieverplichting.

Met aandacht voor de groepsbeschikking

Vanuit de Belastingdienst zal meer aandacht worden besteed aan de mogelijkheid om een groepsbeschikking voor een groep met elkaar gebonden instellingen aan te vragen. Een groepsbeschikking zorgt voor een beperking op de administratieve lasten voor ANBI’s en een betere informatievoorziening, toezicht en handhaving voor de Belastingdienst.

Geen aanscherping voor de samenstelling van het bestuur

Uit onderzoek blijkt dat ongeveer 10% van de ANBI’s (circa 3.000) slechts één of twee bestuurders heeft. Vanuit onafhankelijkheidsperspectief en voor een goede governance kwam vorig jaar de vraag op of een minimum aantal bestuurders verlangd moet worden. Op dit moment wordt het aanscherpen van de wettelijke criteria voor de samenstelling van het bestuur niet wenselijk geacht, om extra regeldruk te voorkomen.

Per 1 januari 2029 een bestedingsverplichting voor voormalige ANBI’s

Momenteel geldt voor een instelling waarvan de ANBI-status is ingetrokken enkel een informatieverplichting zolang het ANBI-vermogen EUR 25.000 of meer bedraagt. Het voorstel is per 1 januari 2029 een bestedingsverplichting in te voeren. Dit betekent dat voormalige ANBI’s het aanwezige ANBI-vermogen binnen een afzienbare periode (lees: drie jaar inclusief het jaar van intrekking) algemeen nuttig moeten besteden. Daarbij is van belang dat deze bestedingsverplichting ook van toepassing zal zijn op voormalige ANBI’s die per 1 januari 2029 nog informatieplichtig zijn.

Indien aan de bestedingsverplichting niet wordt voldaan, kan een bestuurlijke boete worden opgelegd. Wij voorzien wel wat uitwerkingsproblemen bij de invoering van de bestedingsverplichting en verwachten ook een drempel om de ANBI-status op verzoek in te trekken. Wij hopen dat een mogelijkheid wordt geboden om af te wijken van de voorgestelde ‘afzienbare bestedingsperiode’ als dat passend is bij het ANBI-vermogen.

Tot slot

Voor maatschappelijke organisaties zijn de afgelopen tijd diverse veranderingen aangekondigd. Naast de evaluatie van de giftenaftrek in 2028, het introduceren van de portal-ANBI publicatieplicht in 2029, de invoering van de bestedingsverplichting voor voormalige ANBI’s per 2029, de introductie van de portal-ANBI toezicht in 2030, wachten wij al enige tijd op nieuwe regelgeving ten aanzien van de vennootschapsbelastingpositie van stichtingen. Wij houden u op de hoogte.

Want to know more?