Điều chuyển nội bộ tại Việt Nam: Bài toán tuân thủ lao động và khấu trừ thuế TNDN

Đối với các tập đoàn đa quốc gia hoạt động tại Việt Nam, điều chuyển nội bộ từ lâu đã là phương thức ưu tiên để bố trí nhân sự chủ chốt, bao gồm cả các chuyên gia nước ngoài. Hình thức này mang lại sự linh hoạt và được miễn trừ một số thủ tục tuyển dụng nhất định.

Tuy nhiên, việc đảm bảo chi phí nhân sự phát sinh từ điều chuyển nội bộ được trừ khi tính thuế Thu nhập Doanh nghiệp (TNDN) đang ngày càng trở nên phức tạp. Ấn phẩm Góc nhìn chuyên môn (Thought Catalyst) này sẽ làm rõ xung đột pháp lý đang diễn ra giữa tuân thủ lao động và tính được trừ thuế TNDN, cũng như lý do tại sao điều này lại tạo ra sự không chắc chắn và rủi ro thanh tra thuế cho các doanh nghiệp tại Việt Nam.

Điều chuyển nội bộ tại Việt Nam là gì?

Quy định pháp luật Việt Nam phân biệt rõ giữa:

• Nhân sự điều chuyển nội bộ (theo thư bổ nhiệm/điều động), và
• Nhân sự tuyển dụng tại chỗ làm việc theo hợp đồng lao động tiêu chuẩn.

Từ góc độ tuân thủ, cấu trúc chi trả và chứng từ hỗ trợ giữa hai hình thức này có sự khác biệt trọng yếu.

Cơ sở tuân thủ đối với chuyên gia nước ngoài tại Việt Nam là gì?

Hướng dẫn hiện hành phân biệt rõ ràng giữa hình thức điều chuyển nội bộ và tuyển dụng lao động tại chỗ, đặc biệt đối với chuyên gia nước ngoài.

Trên thực tế:

• Điều chuyển nội bộ: Không được phép ký hợp đồng lao động; lương được chi trả tại nước ngoài (do công ty mẹ chi trả); cơ sở pháp lý là giấy phép lao động (hoặc giấy tờ tương đương) kèm theo thư bổ nhiệm/quyết định điều chuyển.
• Tuyển dụng tại chỗ (tiêu chuẩn): Bắt buộc phải có hợp đồng lao động; lương được chi trả tại Việt Nam (do doanh nghiệp Việt Nam chi trả); cơ sở pháp lý là giấy phép lao động kèm theo hợp đồng lao động.

Quan trọng hơn, việc ký hợp đồng lao động với nhân sự điều chuyển nội bộ có thể tạo ra rủi ro tuân thủ nghiêm trọng, bao gồm các hệ quả liên quan đến tình trạng thị thực và giấy phép lao động.

Vấn đề về tính được trừ thuế TNDN là gì?

Vấn đề mấu chốt phát sinh đối với điều chuyển nội bộ nằm ở chỗ:

• Quy định tuân thủ lao động có thể hạn chế việc doanh nghiệp Việt Nam chi trả lương trực tiếp cho nhân sự điều chuyển nội bộ, nhưng
• Quy định thuế TNDN mới lại có thể công nhận thư bổ nhiệm/quyết định điều chuyển là chứng từ hợp lệ để ghi nhận chi phí lương là chi phí được trừ.

Đồng thời, quy định thuế TNDN cũng có thể từ chối tính chi phí được trừ đối với các khoản chi liên quan đến hành vi vi phạm các luật chuyên ngành khác. Điều này tạo ra sự không chắc chắn: liệu chi phí lương cho nhân sự điều chuyển nội bộ có được trừ cho mục đích thuế TNDN hay không?

Rủi ro chính đối với doanh nghiệp là gì?

Sự xung đột này có thể dẫn đến:

• Sự không chắc chắn trọng yếu về khả năng được trừ thuế TNDN
• Gia tăng rủi ro khi thanh tra thuế
• Thách thức tiềm tàng trong việc cấu trúc phương án chi trả lương
• Áp lực phải chuyển đổi sang các phương án thay thế (ví dụ: hợp đồng lao động tại chỗ), điều này có thể làm tăng chi phí (thuế trên tiền lương, bảo hiểm xã hội, gánh nặng tuân thủ).

Doanh nghiệp cần làm gì lúc này?

Trong bối cảnh thực tiễn thực thi đang có nhiều biến động, doanh nghiệp cần theo dõi sát sao:

• Các cập nhật về quy định pháp luật
• Thực tiễn thực thi của cơ quan chức năng
• Cấu trúc điều chuyển nội bộ và hệ thống chứng từ hỗ trợ hiện tại

Điều này giúp doanh nghiệp kịp thời đánh giá lại phương pháp tiếp cận và phản ứng nhanh chóng khi quan điểm của cơ quan chức năng trở nên rõ ràng hơn.

📄 Vui lòng tìm đọc chi tiết ở tài liệu bên dưới.