Hoge Raad: geen rechtsherstel box 3 voor niet-bezwaarmakers

Achtergrond box 3 

In box 3 wordt inkomstenbelasting geheven over de inkomsten uit uw vermogen (zoals banktegoeden, beleggingen, vastgoed, vorderingen en/of schulden). Volgens de forfaitaire berekeningsmethodiek wordt het inkomen uit uw vermogen aan de hand van fictieve rendementspercentages bepaald. Eind 2021 oordeelde de Hoge Raad in het zogenoemde ‘Kerstarrest’ onder meer dat deze forfaitaire berekeningsmethodiek in strijd is met het discriminatieverbod en het eigendomsrecht uit het EVRM en dat het inkomen moet worden bepaald op basis van het werkelijke rendement als dit lager is (het rechtsherstel). 

Na het Kerstarrest kon bezwaar worden gemaakt tegen opgelegde en nog op te leggen aanslagen inkomstenbelasting. De bezwaartermijn is zes weken na de dagtekening van de aanslag inkomstenbelasting. Daarna is de aanslag onherroepelijk. Nadat de aanslag onherroepelijk is, kan onder bepaalde voorwaarden toch nog worden verzocht om een ambtshalve vermindering van de aanslag als deze onjuist is opgelegd. 

Massaalbezwaarplusprocedure 

Rechtsherstel staat niet open voor belastingplichtigen met onherroepelijke aanslagen inkomstenbelasting 2017-2020 (de groep niet-bezwaarmakers). De Belastingdienst is van mening dat deze groep ook niet aan de voorwaarden voor ambtshalve vermindering voldoet. Daarom zijn procedures gestart die hebben geleid tot de massaalbezwaarplusprocedure. In deze procedure stond kort gezegd de vraag centraal of de niet-bezwaarmakers met een beroep op het Kerstarrest in aanmerking kunnen komen voor vermindering van aanslagen inkomstenbelasting voor de jaren 2017-2020 waarin box 3-heffing is begrepen.  

De Hoge Raad heeft in de massaalbezwaarplusprocedure geoordeeld dat de niet-bezwaarmakers geen beroep kunnen doen op het Kerstarrest en dus niet in aanmerking komen voor rechtsherstel in box 3. De Hoge Raad overwoog onder meer dat het Kerstarrest nieuwe rechtspraak was, waardoor de Belastingdienst hier geen rekening mee had hoeven houden bij het destijds opleggen van de aanslag.  

Gevolgen 

Door de uitspraak van de Hoge Raad worden de aanslagen inkomstenbelasting 2017-2020 die voorafgaand aan het Kerstarrest zijn opgelegd niet verminderd als het werkelijke rendement in box 3 lager was.  

Voor de huidige jaren geldt in box 3 een dubbel stelsel: u kunt kiezen voor de forfaitaire berekeningsmethodiek of het werkelijke rendement als dat lager is. Het is de bedoeling dat in box 3 vanaf 2028 enkel op basis van het werkelijke rendement inkomstenbelasting wordt geheven. Dat wetsvoorstel ligt momenteel bij de Eerste Kamer. 

Wilt u meer weten over uw belastingpositie in box 3? Neem dan contact op met uw belastingadviseur van Forvis Mazars.