Klimaatrisico’s in kaart: van inzicht naar actie

Klimaatverandering is niet langer een dreiging die ver van ons afstaat, maar een realiteit die het huidige zakelijke klimaat bepaalt. De toenemende impact van natuurrampen en extreme weersomstandigheden veroorzaakt nu al miljarden aan schade, verstoort toeleveringsketens en beïnvloedt de operationele prestaties. Deze gebeurtenissen leggen structurele kwetsbaarheden bloot in belangrijke sectoren van onze samenleving.

Risicobeheer begint met het meten van risico’s. Klimaatrisico’s vereisen een toekomstgerichte aanpak, waarbij gegevens uit klimaatmodellen, beleidsontwikkelingen, technologische verschuivingen en maatschappelijke verwachtingen worden geïntegreerd. Het betekent ook dat u inzicht moet hebben in hoe risico's elkaar beïnvloeden tussen sectoren en in uw waardeketen. Zonder deze inzichten lopen organisaties het risico blindelings een steeds volatielere toekomst tegemoet te gaan.

Op de volgende pagina’s lichten we toe hoe organisaties kunnen beginnen met het in kaart brengen van klimaatrisico’s en zo gerichte, effectieve maatregelen te nemen.

Fysieke Risico’s

Fysieke klimaatrisico's ontstaan door acute gebeurtenissen, zoals overstromingen, stormen en hittegolven, en door chronische veranderingen, zoals stijgende temperaturen of  aanhoudende droogte. Deze risico's kunnen schade aan activa veroorzaken, bedrijfsactiviteiten verstoren en kosten verhogen. Toekomstgerichte klimaatmodellen helpen voorspellen hoe bijvoorbeeld hitte of waterstress zich in de loop van de tijd kunnen ontwikkelen.

Het beoordelen van fysieke risico’s begint met inzicht in de blootstelling van uw organisatie aan klimaatrisico’s en de gevoeligheid daarvoor. Een faciliteit kan zich bijvoorbeeld in een droogtegevoelig gebied bevinden (hoge blootstelling), maar het werkelijke risico hangt af van de mate waarin uw productie afhankelijk is van water.

Hoewel veel fysieke risico’s lokaal optreden, kunnen de gevolgen wereldwijd voelbaar zijn. Ze kunnen bijvoorbeeld globale supply chains verstoren, kritieke infrastructuur aantasten of essentiële diensten verstoren. De EU heeft hierop gereageerd door de Critical Entities Resilience Directive (CER) in te voeren. Deze richtlijn verplicht organisaties die van vitaal belang zijn voor de samenleving om klimaatgerelateerde risico’s te beoordelen en te beheren. Door deze inzichten te integreren in bestaande Enterprise Risk Management (ERM)- en ISO-managementsystemen wordt de besluitvorming versterkt en wordt klimaatbestendigheid geïntegreerd als onderdeel van uw kernbedrijfsstrategie. 

Organisaties die fysieke risico's in hun risicokaders opnemen, zijn beter uitgerust om te anticiperen op verstoringen, prioriteiten te stellen voor investeringen en de continuïteit op lange termijn te waarborgen. Afhankelijk van de doelstellingen kunnen fysieke risicobeoordelingen worden uitgevoerd op activaniveau, om locaties in een portefeuille te screenen en te prioriteren. Voor een meer gedetailleerde beoordeling kunnen de onderliggende componenten worden beoordeeld  om kwetsbaarheden te identificeren en passende adaptatiemaatregelen voor uw bedrijf te plannen.

Screening op locatieniveau

Bij een locatieniveau-screening worden fysieke risico’s, zoals overstromingen, hittestress of bosbranden, voor de volledige locatie in kaart gebracht. Deze screening geeft een algemeen beeld van het risico van een locatie door gebruik te maken van meer generieke kwetsbaarheid profielen, en is nuttig voor een eerste beoordeling en prioritering.

Screening op componentniveau

Een fysieke risicobeoordeling op componentniveau identificeert risico’s voor individuele activacomponenten op een specifieke locatie, zoals transformatoren, waternetwerken en elektriciteitsnetten. Deze aanpak maakt gebruik van gedetailleerde kwetsbaarheid profielen, waardoor een beter inzicht ontstaat in bedrijfsrisico’s en kwetsbaarheden. Met deze inzichten kunnen organisaties gerichte maatregelen plannen en implementeren om hun weerbaarheid te versterken.

Transitierisico’s en kansen

De wereldwijde verschuiving naar een koolstofarme economie brengt zowel risico’s als kansen met zich mee. Op korte termijn kan dit leiden tot een verstoring van sectoren en stijging van de kosten; op langere termijn kan dit hele bedrijfsmodellen op de proef stellen. Regelgeving wordt strenger, de verwachtingen van consumenten stijgen en technologische innovatie versnelt. Deze ontwikkelingen verlopen verschillend per sector en regio. Hoewel het tempo van verandering kan variëren, komen de klimaatdoelstellingen snel dichterbij. Hoe langer organisaties wachten, hoe abrupter en kostbaarder de transitie zal zijn en hoe minder tijd er is om zich aan te passen.

Het beoordelen van transitierisico’s en -kansen begint met inzicht in de bijdrage van uw uitstoot van broeikasgassen: direct door uw eigen activiteiten en indirect via supply chains of banden met hoge uitstoot sectoren. Een bedrijf kan bijvoorbeeld zelf niet veel uitstoten, maar toch risico's lopen als het afhankelijk is van koolstofintensieve leveranciers of markten die snel decarboniseren. Om risico’s en kansen effectief te kunnen beoordelen, moeten organisaties hun inzicht in de eigen koolstofvoetafdruk aanvullen met kennis van beleidstrends, technologische innovaties en marktontwikkelingen.

Inzicht en voorbereiding zijn essentieel

Toekomstgerichte informatie en scenarioanalyses worden steeds belangrijker voor strategische weerbaarheid. Het integreren van doelstellingen voor de vermindering van broeikasgasemissies met adaptatiemaatregelen biedt een concurrentievoordeel, voldoet aan basisverwachtingen en stimuleert innovatie. Met de juiste inzichten kunnen organisaties weloverwogen beslissingen nemen en middelen investeren waar ze de grootste impact hebben.