Europejskie banki stabilne w obszarze ryzyka kredytowego mimo utrzymującej się niepewności

Kluczowe wnioski

• Nie zaobserwowano ogólnego pogorszenia jakości ryzyka kredytowego w 2025 roku. Kluczowe wskaźniki, w tym poziomy pokrycia odpisami oraz korekty poza-modelowe nadal nieznacznie spadały oraz wykazywały mniejsze zróżnicowanie pomiędzy bankami niż w latach poprzednich.
• Ekspozycje kredytowe brutto zwiększyły się o 3,0%, głównie za sprawą aktywów z Koszyka 1 (Stage 1), podczas gdy wartość odpisów z tytułu ECL zmniejszyła się o 1,9%. W efekcie średni wskaźnik pokrycia dla kredytów wycenianych w zamortyzowanym koszcie spadł do 1,20%, wobec 1,26% na koniec 2024 roku i 1,57% na koniec 2019 roku.
• Rentowność sektora utrzymała umiarkowanie pozytywną dynamikę. Zysk operacyjny wzrósł w przypadku 18 z 26 analizowanych banków, choć tempo wzrostu było wyraźnie niższe niż rok wcześniej (8% wobec 20%). Jednocześnie obciążenia z tytułu ECL stanowiły średnio 13% zysku operacyjnego, co oznacza jedynie nieznaczny wzrost względem 12% odnotowanych rok wcześniej.
• Znaczenie korekt poza-modelowych w procesie szacowania oczekiwanych strat kredytowych nadal malało. W 2025 roku ich udział w łącznej wartości odpisów z tytułu ECL obniżył się do 9%, wobec 10% na koniec 2024 roku i 12% na koniec 2023 roku. Trend ten potwierdza postępującą normalizację po okresie pandemii oraz rosnące zaufanie banków do wyników generowanych przez modele ryzyka.

Analiza raportów rocznych 26 europejskich grup bankowych opublikowanych do 1 kwietnia 2026 roku pokazuje, że trend poprawy jakości portfeli kredytowych utrzymuje się, choć staje się coraz mniej dynamiczny. Widoczna stabilizacja zarówno poziomu kluczowych wskaźników ryzyka, jak i różnic między instytucjami sugeruje, że europejskie banki weszły w okres większej równowagi. W efekcie sektor wydaje się dobrze przygotowany do absorbowania potencjalnych wstrząsów gospodarczych.

Choć koszty ryzyka pozostają pod kontrolą, widoczne są pierwsze oznaki stopniowego zaostrzenia otoczenia kredytowego. Tendencja ta nie jest jednak jednolita w całym sektorze – wzrost odpisów z tytułu ECL odnotowało 16 banków, podczas gdy w przypadku 10 instytucji ich poziom spadł. Podkreśla to utrzymujące się różnice w sytuacji makroekonomicznej oraz ekspozycji na ryzyko na poszczególnych europejskich rynkach.

Analiza ujawnia również dalszą migrację ekspozycji kredytowych pomiędzy koszykami ryzyka. Wzrost wolumenów był przede wszystkim efektem zwiększenia aktywów w Koszyku 1, wspieranego zarówno nową akcją kredytową, jak i przesunięciami z wyższych koszyków ryzyka. Równocześnie wskaźniki pokrycia spadły w Koszyku 1, podczas gdy w Koszykach 2 i 3 nieznacznie wzrosły. Może to wskazywać na odmienne tempo materializacji ryzyka kredytowego oraz różne podejście do budowania rezerw 
w poszczególnych klasach aktywów.

Wykorzystanie korekt poza-modelowych i nakładek zarządczych konsekwentnie maleje. W 2025 roku ich udział w łącznych odpisach z tytułu ECL obniżył się do 9%, osiągając najniższy poziom od momentu ich powszechnego wdrożenia w okresie pandemii COVID-19. Może to wskazywać na większą pewność banków co do trafności szacunków generowanych przez modele ryzyka kredytowego. Nie oznacza to jednak całkowitego odejścia od dodatkowych mechanizmów ostrożnościowych. Instytucje finansowe nadal uwzględniają w swoich ocenach niepewność makroekonomiczną, geopolityczną oraz ryzyka związane z transformacją klimatyczną.

Pomimo stopniowej stabilizacji otoczenia gospodarczego, założenia makroekonomiczne stosowane przez banki pozostają zróżnicowane. Choć większość prognoz jest zasadniczo zgodna z przewidywaniami Europejskiego Banku Centralnego, nadal występują istotne różnice w ocenie przyszłych warunków gospodarczych. Warto również zauważyć, że wiele instytucji utrzymuje wysoką wagę scenariuszy pesymistycznych, odzwierciedlając utrzymującą się ostrożność wobec potencjalnych ryzyk makroekonomicznych.