Zmiany w zakresie terminu wypłaty ekwiwalentu za urlop

Tags Outsourcing HR & payroll

W dniu 27 stycznia 2026 r. weszła w życie Ustawa z dnia 4 grudnia 2025 r. o zmianie ustawy – Kodeks pracy oraz ustawy o Zakładowym Funduszu Świadczeń Socjalnych (Dz.U 2026 poz. 25), która wprowadziła m.in. zmianę do art. 171 Kodeksu pracy poprzez dodanie § 4 i 5, dotyczącego ustawowego określenia terminu wypłaty ekwiwalentu za urlop.

Obowiązujące zasady przed 27 stycznia 2026 roku

W dotychczasowym brzmieniu art. 171 Kodeksu pracy trudno było szukać jednoznacznego określenia terminu wypłaty ekwiwalentu za urlop wypoczynkowy. Przyjęty termin wypłaty jako dzień rozwiązania (wygaśnięcia) stosunku pracy, który uniemożliwiał realizację prawa do urlopu wypoczynkowego w naturze, wynikał z orzecznictwa.

Można tutaj przytoczyć choćby Wyrok Sądu Najwyższego z 1 marca 2017 r. (sygn. akt II BP 11/15), w którym czytamy, że "(...) Z przepisu art. 171 § 1 KP w sposób niebudzący wątpliwości można wywieść, że prawo do ekwiwalentu staje się wymagalne z dniem rozwiązania (wygaśnięcia) stosunku pracy. Zdarzenie to należy postrzegać jako »oznaczenie« terminu w rozumieniu art. 455 K.c. Z datą zakończenia zatrudnienia nie ma możliwości wykorzystania urlopu wypoczynkowego w naturze, z punktu widzenia stron staje się zatem jasne, że jego rozliczenie może mieć miejsce wyłącznie przez zapłatę ekwiwalentu. Pracodawca powinien go wypłacić, a pracownik ma prawo wystąpić do sądu o jego zasądzenie. Oznacza to, że z dniem rozwiązania umowy o pracę sytuacja prawna stron w kwestii ekwiwalentu za urlop staje się klarowna, nie ma zatem żadnych przeciwwskazań, aby bezczynność pracownika lub pracodawcy nie rodziła konsekwencji prawnych (w interesie pracodawcy w postaci rozpoczęcia biegu terminu przedawnienia, a na rzecz pracownika przez naliczanie ustawowych odsetek). (...)".

W innym wyroku Sądu Najwyższego z 29 marca 2001 r. (sygn. akt I PKN 336/00) Sąd wskazał, że: ”z dniem rozwiązania stosunku pracy prawo do urlopu wypoczynkowego przekształca się w prawo do ekwiwalentu, a od tej daty rozpoczyna się także bieg terminu przedawnienia roszczenia o jego wypłatę”.

Nowe zasady od 27 stycznia 2026 roku

Zgodnie z nowymi przepisami terminem wypłaty ekwiwalentu urlopowego jest dzień wypłaty wynagrodzenia za pracę ustalony u danego pracodawcy. Jeżeli dzień ten wypada przed zakończeniem stosunku pracy, wypłaty ekwiwalentu pieniężnego dokonuje się w terminie 10 dni od zakończenia stosunku pracy. Jeżeli ustalony w ten sposób termin wypłaty ekwiwalentu będzie dniem wolnym od pracy, ekwiwalent będzie wypłacany w dniu poprzedzającym ten dzień.

Podsumowanie

Zmiana w art. 171 Kodeksu pracy wprowadziła jasne terminy wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop, usuwając wieloletnie wątpliwości interpretacyjne. W praktyce prowadziły one do sporów, rozbieżnych praktyk oraz ryzyka naliczania odsetek.

W wielu firmach ekwiwalent i tak był wypłacany razem z ostatnim wynagrodzeniem pracownika, co rodziło ryzyko dla pracodawcy. Nowelizacja Kodeksu pracy w tym zakresie zalegalizowała i znormalizowała tę praktykę poprzez spójność między prawem a stanem realnym.

Autorka artykułu: Anna Sadowska, Payroll Project Manager